تا حالا شده روزی چندین بار با خارش پوست مواجه شوید؟ خارش پوست یکی از آزاردهندهترین مشکلاتی است که امکان دارد در هر سنی و بدون هشدار قبلی ظاهر شود. گاهی در حد یک خارش کوچک احساس میکنید و گاهی آنقدر شدید میشود که خواب شبانه را نیز از شما میگیرد و تمرکز روزانه را از بین میبرد. بسیاری از افراد فکر میکنند خارش پوست مسئلهای ساده یا موقتی است. اما در واقع این خارش نشانهای از خشکی پوست، حساسیت، بیماریهای پوستی یا حتی برخی مشکلات داخلی بدن است. شناخت علت خارش پوست اولین قدم برای درمان درست و جلوگیری از تشدید آن است، موضوعی که در ادامه به طور کامل به آن میپردازیم.
علت خارش پوست چیست؟
خارش پوست میتواند دلایل بسیار متنوعی داشته باشد و همیشه به معنی یک بیماری پوستی ساده نیست. در برخی موارد عوامل محیطی و سبک زندگی باعث خارش میشوند و گاهی هم این علامت میتواند هشداری از یک مشکل داخلی یا پوستی باشد. مهمترین علتهای خارش پوست عبارتاند از:
- خشکی پوست مخصوصا در هوای سرد یا پس از حمام طولانی
- حساسیت پوست به مواد شوینده، صابونها یا لباسها
- بیماریهای التهابی پوست مانند اگزما و پسوریازیس
- عفونتهای قارچی، باکتریایی یا انگلی پوست
- واکنشهای آلرژیک به غذا، دارو یا نیش حشرات
- اختلالات کبدی، کلیوی یا تیروئیدی
- استرس و اضطراب که میتوانند خارش را تشدید کنند
- مصرف برخی داروها مانند آنتیهیستامینها یا مسکنها
در ادامه صحبتهای خانم دکتر معصومه روحانی نسب را در مورد علتهای خارش پوست مشاهده میکنید.
علت خارش پوستی
خارش پوست نشانه چه بیماریهایی است؟
باید بدانید که خارش پوست همیشه یک مشکل ساده نیست و در برخی موارد نشانه وجود یک بیماری زمینهای است. وقتی خارش به صورت مداوم، شدید یا بدون علت مشخص ایجاد میشود، پس حتما به بیماریهای احتمالی مربوط است. در ادامه علائم بیماری های مربوط به خارش پوست را مشاهده میکنید:
- بیماریهای التهابی پوست مانند اگزما، پسوریازیس و درماتیت
- عفونتهای پوستی قارچی، باکتریایی یا انگلی مانند گال
- بیماریهای کبدی بهویژه کلستاز و اختلال در دفع صفرا
- بیماریهای کلیوی مزمن بهخصوص در مراحل پیشرفته
- اختلالات تیروئید پرکاری یا کمکاری تیروئید
- دیابت بهدلیل خشکی و کاهش جریان خون پوست
- کمخونی فقر آهن و برخی کمبودهای تغذیهای
- بیماریهای خونی مانند لنفوم و لوسمی در موارد نادر
- حساسیتهای دارویی یا غذایی
اگر مشکلاتی در زمینه خارش پوست دارید و تا الان نتوانستید آن را حل یا درمان کنید، فرم زیر را پر کنید تا دکتر معصومه روحانی نسب با شما در ارتباط باشد و راه حل مناسب را به شما بگوید.
خارش شدید پوست بدون جوش به چه دلیل است؟
خارش شدید پوست بدون جوش زمانی در فرد اتفاق میافتد که مشکل از سطح پوست بیشتر باشد. در این حالت ظاهر طبیعی پوست حفظ شده است، اما فرد احساس خارش مداوم و آزاردهنده دارد. یکی از شایعترین دلایل این نوع خارش، خشکی شدید پوست است که میتواند در اثر هوای سرد، شستشوی بیش از حد یا کاهش چربی طبیعی پوست ایجاد شود.
بعضی وقتها نیز خارش بدون جوش میتواند نشانه اختلالات داخلی بدن باشد. بیماریهای کبدی، کلیوی، تیروئیدی و حتی دیابت ممکن است بدون ایجاد ضایعه پوستی، فقط با خارش خود را نشان دهند. همچنین کمخونی، کمبود ویتامینها و مصرف بعضی داروها میتوانند باعث تحریک اعصاب پوستی و ایجاد خارش شوند.
عامل دیگری که گه باید حتما به آن توجه شود، استرس و فشارهای عصبی است. خارش عصبی اغلب بدون جوش، قرمزی یا التهاب مشخص ظاهر میشود و شبها یا در زمان اضطراب تشدید میگردد. اگر خارش شدید پوست بدون جوش ادامهدار باشد یا با علائم عمومی بدن همراه شود، باید به بهترین متخصص پوست و مو مراجعه کنید تا علت آن مشخص شده و درمان مناسب انجام شود.
چرا خارش پوست شبها بیشتر میشود؟
خارش پوست شبها به دلیل تغییرات طبیعی بدن در ساعات پایانی روز تشدید میشود. با کاهش سطح هورمون کورتیزول در شب که نقش ضد التهابی دارد، حساسیت پوست بیشتر شده و احساس خارش شدت میگیرد. همچنین افزایش جریان خون به سطح پوست در زمان استراحت میتواند تحریک اعصاب پوستی را افزایش دهد.
در طول شب، دمای بدن کمی بالا میرود و رطوبت پوست کاهش پیدا میکند. این موضوع بهویژه در افرادی که پوست خشک دارند یا از بیماریهایی مثل اگزما رنج میبرند، باعث تشدید خارش میشود. علاوه بر این، نبود حواسپرتی و سکوت شبانه باعث میشود فرد خارش را شدیدتر احساس کند.
برخی بیماریها مانند گال، کهیر مزمن و خارشهای عصبی نیز بهطور مشخص در شب فعالتر میشوند. اگر خارش شبانه بهصورت مداوم خواب را مختل کند یا شدت آن افزایش یابد، لازم است علت زمینهای آن توسط پزشک بررسی شود. برای درمان لک قهوهای روی پوست این مقاله را بخوانید.
درمان خارش پوست در خانه
درمان خارش پوست در خانه در موارد خفیف تا متوسط تاثیرگذار است، بهویژه زمانی که علت خارش خشکی پوست یا عوامل محیطی باشد. رعایت چند نکته ساده در سبک زندگی و مراقبتهای روزانه کمک میکند شدت خارش کاهش یافته و از عود آن جلوگیری شود.
مرطوب نگه داشتن پوست مهمترین اقدام است. استفاده منظم از کرمها و لوسیونهای مرطوب کننده بدون عطر، بهخصوص بعد از حمام، از خشکی و تحریک پوست جلوگیری میکند. حمام با آب ولرم به جای آب داغ و محدود کردن زمان استحمام نیز نقش مهمی در کاهش خارش دارد.
کمپرس سرد، پوشیدن لباسهای نخی و آزاد، و پرهیز از صابونها و شویندههای قوی از دیگر روشهای موثر خانگی هستند. همچنین کنترل استرس، نوشیدن آب کافی و استفاده از روغنهای طبیعی مانند روغن نارگیل یا روغن بادام شیرین میتواند به تسکین خارش پوست کمک کند. در صورتی که خارش ادامهدار یا شدید باشد، درمان خانگی بهتنهایی کافی نیست و نیاز به بررسی تخصصی دارد. برای اطلاعات بیشتر در مورد اندولیفت این مقاله را بخوانید.
چه زمانی خارش پوست خطرناک است؟
خارش پوست زمانی خطرناک محسوب میشود که بهصورت مداوم، شدید یا پیشرونده ظاهر شود و با درمانهای ساده خانگی بهبود پیدا نکند. اگر خارش بدون علت مشخص ایجاد شود، در کل بدن پخش شود یا خواب شبانه را مختل کند، میتواند نشانه وجود یک مشکل جدیتر در بدن باشد و نباید نادیده گرفته شود.
همچنین خارش پوست اگر همراه با علائمی مانند زردی پوست و چشمها، کاهش وزن بیدلیل، خستگی شدید، تب، تعریق شبانه، تغییر رنگ ادرار یا مدفوع، زخم، خونریزی، عفونت یا ضخیم شدن پوست باشد، نیاز به بررسی پزشکی فوری دارد. تشخیص بهموقع علت خارش میتواند از پیشرفت بیماریهای زمینهای جلوگیری کرده و روند درمان را موثرتر کند.
سخن پایانی
در این مقاله سعی کردیم شما را با علل مهم خارش پوست و انواع آن آشنا سازیم تا با آگاهی کامل از مشکلات پوستی خود به پزشک متخصص مراجعه کنید و بهترین درمان را برای آن دریافت کنید. البته ناگفته نماند که شناخت الگوهای خارش، مراقبت مناسب از پوست و توجه به علائم آن نیز به شما در درمان موفق آن کمک زیادی میکند.
سوالات متداول
بله، برخی مواد غذایی مانند غذاهای پرادویه، فرآوری شده یا حساسیتزا میتوانند خارش را تشدید کنند. مصرف مواد غذایی غنی از امگا۳، ویتامین E و آنتیاکسیدانها ممکن است به کاهش التهاب و تسکین خارش کمک کند.
بله، تعریق شدید در هنگام ورزش میتواند خارش پوست را تشدید کند، بهخصوص در افرادی که مستعد اگزما یا حساسیت هستند. پس از ورزش، دوش گرفتن با آب ولرم و استفاده از مرطوب کننده توصیه میشود.
بیشتر کرمهای ضدخارش ملایم و بدون عطر برای کودکان مناسب هستند، اما باید از مصرف کرمهای حاوی کورتون بدون نظر پزشک خودداری کرد. همیشه قبل از استفاده، برچسب محصول را بررسی کنید و در صورت تداوم خارش، به پزشک مراجعه کنید.